قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
144
ارشاد الزراعه ( فارسى )
كرم رومى كرم رومى - گرم و خشك است درد پشت و سينه را نيكو است اما چشم را زيان وارد مصلح وى گوشت فربه . بيت آمد كرم رومى و گشته چو قلندر * سر برهنهدار همهء پير و جوان است اگر خواهند كه يك جريب را زراعت نمايند دو استار بذر كفايت است بذر را دو روز در آب نمايند و در اول حوت زمين را پل نموده بطريق باذنجان كاشته خاكستر بر روى آن ريزند و آب دهند و هر پانزده روز كه بگذرد اگر نم باران نباشد يك آب دهند و نهالزار را تا آخر يك انبار كفايت است و اگر خواهند در ميان پياز بهارى كارند كه خوب مىشود و از آنجا بركندن و جاى ديگر نشانيدن احتياج ندارد بمصلحت آنكه پياز سبز بركنده مىشود و كرم را در زمين مذكور بدستور تربيت نمايند - و چون در نهالزار كشته شده باشد در اول ثور نهال را بركنده و اگر زمينى كه سبستزار بوده باشد ميسر شود و راسب آب باشد ، بسربيل در كرد پل جاخالى نموده در ذرع يك نهال كارند مناسب است و هر پلى كه نهال كاشته شود آب دهند و چون پنج روز گذرد ناخن آب داده بعد از پانزده روز داغ آب داده خاكستر دهند كه نافع است چنانچه در پاى هر كرم يك بيل خاكستر ريزند و انبار ندهند كه شل پيدا مىكند و هر هفته كه تشنه شود آب دهند و در اول جوزا ميانه آن را بيل گردان نموده و ساو نمايند و در سنبله يك بيل گردان ديگر نموده انبار گاو يا خاكروبه كوچه دهند كه اگر انبار ديگر دهند نمىبندد و در تموز انبار ندهند كه بواسطه گرمى هوا شل مىگردد چون شل پيدا كند تا ده روز آب ندهند و بعد از آن چون آب دهند بر برگ وى افشانيده دست كشند كه شل بر طرف مىشود و رسيدن آن در ميزان است و چون عقرب شود يك برگ از هركدام بركنده بر بالاى همان گذارند كه شبنم نيفتد و يخ